728X90

728X90

0

0

0

0

0

0

0

0

0

या लेखात

[shortcode_change_breadcrumb]
जेवणाची चव वाढवण्यासाठी नाही तर ‘या’ आरोग्य लाभांसाठी खावे लोणचे
7

जेवणाची चव वाढवण्यासाठी नाही तर ‘या’ आरोग्य लाभांसाठी खावे लोणचे

लोणचे, हा जगभरातील खाद्यपदार्थांबरोबर ताटात दिसणारा एक लोकप्रिय साइड डिश आहे. हे विविधतेने समृद्ध आहे आणि भाज्या, फळे, मांस आणि मासे यांच्या स्वरूपात बनवले जाते.

लोणचे, हा जगभरातील खाद्यपदार्थांबरोबर खाल्ला जाणारा एक लोकप्रिय पदार्थ आहे. लोणचे विविधतेने समृद्ध आहे भाज्या, फळे, मांस आणि मासे यांच्या स्वरूपात बनवले जाते. लोणच्याची आंबट आणि आम्लीय चव मीठ, साखर आणि विविध मसाल्यांच्या मिश्रणातून मिळते. याचबरोबर लोणचे आपल्या शरीरासाठी आवश्यक असलेल्या जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि सूक्ष्म पोषक द्रव्ये यासारख्या लहान पोषक घटकांचा खूप चांगला स्रोत आहे. त्यामुळे हे भात-डाळीबरोबर किंवा पराठ्याबरोबर खाऊ शकता. लोणचे आपल्या जेवणाची चव तर वाढवतेच, पण आपल्या जुळणीने वैविध्यही वाढवते!

लोणचे दोन प्रकारे बनविले जाऊ शकते – आंबवलेले आणि यीस्टलेस. आंबवलेले लोणचे नैसर्गिक किण्वनद्वारे लॅक्टिक अ‍ॅसिड बॅक्टेरियाद्वारे तयार केले जातात. यामुळे लोणच्याला सुंदर रंग आणि आकर्षक सेंद्रिय चव मिळते. भाज्यांमध्ये असलेल्या नैसर्गिक साखरेचे लॅक्टिक अ‍ॅसिडमध्ये  रूपांतर करून आम्लयुक्त वातावरण तयार होते, ज्यामुळे लोणचे टिकून राहण्यास मदत होते. या प्रक्रियेतून तयार होणारे लोणचे मसालेदार चवीचे बनते आणि तिखट चव देते.

पाँडिचेरीस्थित पोषणतज्ञ जननी जीव्ही म्हणतात की किण्वन प्रक्रियेदरम्यान, पौष्टिक घटक सोप्या स्वरूपात विभागले जातात जेणेकरून ते आतड्यात सहजपणे शोषले जाऊ शकतात. यासाठी सामान्य पद्धतीऐवजी व्हिनेगरवर आधारित ब्राइन वापरून लोणचे जतन करू शकतो.

भाजीपाला-आधारित लोणच्याच्या काही उदाहरणांमध्ये कोबी, मुळा, गोड बटाटा, गाजर, लसूण, कांदा आणि आले यांचा समावेश आहे. फळांवर आधारित लोणच्यांमध्ये ऑलिव्ह, फळे, लिंबू, आंबे, आडू, चेरी आणि प्लम यांचा समावेश आहे.

चेन्नईच्या शांतीगिरी आयुर्वेद आणि सिद्ध रुग्णालयातील आयुर्वेद तज्ज्ञ डॉ. कविता देव लोणच्याचे काही फायदे सांगत आहेत.

पचन: ते पचन प्रक्रियेस उत्तेजन देतात. याव्यतिरिक्त, ते आतड्याला चांगल्या प्रकारे कार्य करण्यास प्रोत्साहित करतात आणि बद्धकोष्ठता दूर करतात.

प्रतिकारशक्ती : ते अँटीऑक्सिडंट्सचा चांगला स्रोत आहेत आणि मुक्त रॅडिकल्सविरूद्ध कार्य करतात, शरीराला संक्रमणापासून वाचवतात. यामध्ये असलेले जीवनसत्त्वे आणि खनिजे रोगप्रतिकारक शक्तीच्या कार्यास मदत करतात.

दाहक-विरोधी गुणधर्म: हळद, आले किंवा लसूण घालून बनवलेल्या लोणच्यामध्ये दाहक-विरोधी गुणधर्म असतात. यामुळे शरीरातील जळजळ कमी होण्यास मदत होते.

वजन कमी करते: कॅलरी आणि चरबी कमी, ते अन्नाची लालसा कमी करण्यास मदत करतात आणि बराच काळ पोटात परिपूर्णतेची भावना देतात.

दोषांचे संतुलन: शरीरातील तिन्ही प्रकारच्या (वात, कफ आणि पित्त) दोषांचे संतुलन साधण्यास ते मदत करतात. उदाहरणार्थ, आंबट लोणचे वात संतुलित करू शकतात, मसालेदार लोणचे कफ संतुलित करू शकतात आणि गोड लोणचे पित्त संतुलित करू शकतात.

प्रोबायोटिक्स मुळे होणारे फायदे

जननी म्हणाल्या की, लोणचे खरंतर खूप फायदेशीर असतात. जेव्हा आपण नैसर्गिक घटकांचा वापर करून लोणचे बनवतो, तेव्हा त्यामध्ये शक्तिशाली बॅक्टेरिया असतात जे आपली पचनसंस्था निरोगी करण्यास मदत करतात.

2020 मध्ये प्रकाशित जर्नल ऑफ फंक्शनल फूड्सच्या अभ्यासानुसार असे आढळले आहे की लोणचे घेताना मदत करणारे बॅक्टेरिया त्यांचे प्रोबायोटिक गुणधर्म यासारखे बरेच फायदे आहेत. हे जीवाणू पोटातील संसर्गापासून संरक्षण प्रणाली मजबूत करतात, युरोजेनिटल संक्रमण रोखतात आणि कोलेस्टेरॉलची पातळी संतुलित ठेवतात.

लोणचे खाण्याचे फायदे आणि तोटे

लोणच्याच्या अन्नात स्वादिष्ट पदार्थ असू शकतात, परंतु दुष्परिणाम टाळण्यासाठी मर्यादित प्रमाणात सेवन करणे आवश्यक आहे. येथे डॉ. देव यांची काही सामान्य मार्गदर्शक तत्त्वे आहेत:

त्यामध्ये सामान्यत: मीठाचे प्रमाण जास्त असते आणि जास्त मीठाचे सेवन केल्याने रक्तदाब पातळी वाढू शकते. म्हणूनच, उच्च रक्तदाब असलेल्या व्यक्तींनी त्याचे सेवन मर्यादित केले पाहिजे.

पित्तदोष ही शरीरातील उष्णतेशी संबंधित ऊर्जा आहे. म्हणून, मुख्य पित्त दोष असलेल्या लोकांनी आंबट आणि खारट लोणच्याचे सेवन मर्यादित केले पाहिजे. यामुळे अॅसिडिटी, छातीत जळजळ आणि सूज येणे यासारख्या परिस्थिती उद्भवू शकतात.

गॅस्ट्र्रिटिस (पोटाच्या अस्तराची जळजळ), अल्सर किंवा चिडचिडे आतड्यांसंबंधी सिंड्रोम (चिडचिडे आतड्यांसंबंधी सिंड्रोम) यासारख्या पाचक समस्या असलेल्या लोकांनी लोणच्याचे सेवन टाळावे. यामुळे शेवटी पोटात अस्वस्थता, सूज येणे, पोटातील आम्ल ओहोटी किंवा गॅस तयार होतो. याव्यतिरिक्त, आंबवलेल्या पदार्थांचे जास्त सेवन केल्याने आतड्यात असंतुलन होऊ शकते.

काही व्यक्तींसाठी, अधिक मसालेदार लोणच्याचे सेवन केल्याने त्वचेची जळजळ होऊ शकते.

जास्त मीठ मूत्रपिंडाचे कार्य बिघडवू शकते, विशेषत: मूत्रपिंडाची खराब स्थिती असलेल्या लोकांमध्ये.

लोणचे खाण्याचे फायदे आणि तोटे

नैसर्गिक पद्धतींनी बनविलेले व्हिनेगर प्रत्यक्षात रक्तातील साखरेची पातळी कमी करण्यास मदत करू शकते. मात्र, मधुमेहाच्या रुग्णांकडे लक्ष देऊन ते प्रमाणात घ्यावे.

लोणच्याचे प्रमाण दिवसातून एक किंवा दोन सर्व्हिंगपर्यंत मर्यादित ठेवावे. जेव्हा लोणच्याचे व्यसन वाढते तेव्हा यामुळे शरीरात डिहायड्रेशन किंवा अंतर्निहित वैद्यकीय परिस्थिती उद्भवू शकते, जसे की अधिवृक्क अपुरेपणा (म्हणजे अधिवृक्क ग्रंथीद्वारे संप्रेरकांचे अपुरे उत्पादन) अशा वेळी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

जास्त मीठाच्या सेवनामुळे शरीराची तहान वाढू शकते आणि डिहायड्रेशन होऊ शकते.

प्रेग्नेन्सी क्रेविंग

गरोदर स्त्रियांना लोणच्याचे वेड असते आणि लोणच्यामध्ये असलेले आम्लयुक्त घटक आणि खारटपणा मॉर्निंग सिकनेससारख्या गरोदरपणातील अस्वस्थता कमी करू शकतात हे एक वैशिष्ट्य असू शकते.

काही स्त्रिया गर्भधारणेदरम्यान चव बदलण्याचा आनंद घेऊ शकतात. आंबट लोणचे या वेळी त्यांना आनंदी करू शकतात, असे त्यांचे म्हणणे आहे.

सर्व गर्भवती महिलांना लोणच्याची लालसा नसते आणि प्रत्येक महिलेची खाण्याची इच्छा भिन्न असू शकते. जननी सांगतात की गरोदरपणात हार्मोनल बदल लोणच्याच्या लालसेचे कारण असू शकतात.

लोणचे ठेवण्याची योग्य पद्धत

आपल्या आरोग्याचे रक्षण करण्यासाठी, आपण ते स्वच्छ आणि घट्ट जारमध्ये साठवू शकता जे हानिकारक जीवाणूंची वाढ रोखू शकते. जगभरातील अन्न व कृषी संघटनेच्या म्हणण्यानुसार, जर आपण लॅक्टिक अ‍ॅसिड बॅक्टेरिया असलेले स्वयंपाकघरातील लोणचे वापरले तर आपण स्वयंपाक करताना अन्न विषबाधा आणि साचे यासारख्या समस्या टाळू शकता.

तुमचा अनुभव/कमेंट शेअर करा

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ट्रेडिंग

लेख

लेख
भारत हा विविधतेचा देश आहे आणि भारतात जेवढे सण साजरे केले जातात ते इतर कोणत्याही देशाच्या तुलनेत अतुलनीय आहेत.
लेख
केस कापल्यास लवकर वाढतील, एक केस पांढरा झाला कि बाकीचे केस पांढरे होतात, रोज केस धुवू नयेत. हे सगळं खरं आहे का?
लेख
तज्ञांच्या म्हणण्यानुसार जेवल्यानंतर लगेच झोपणे आरोग्यासाठी हानिकारक आहे. छातीत जळजळ आणि अपचन यासारख्या समस्या टाळण्यासाठी हे करा
लेख
सायकल चालविणे आणि चालणे या दोन्ही हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी क्रिया आहेत ज्या वजन कमी करण्यास मदत करतात आणि आरोग्याचे  विविध आजार दूर ठेवतात.
लेख
थायरॉईड  शरीरातील आवश्यक आणि महत्त्वपूर्ण रसायने बनवण्यास मदत करते.  ही रसायने आपल्या शरीरातील अनेक महत्त्वाच्या कामांवर नियंत्रण ठेवतात.
लेख
आपल्या चटणीतील लसूण आपले रक्ताभिसरण आणि हृदयाचे आरोग्य सुधारण्यास मदत करू शकते. हे वजन कमी करण्यास मदत करते

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Opt-in To Our Daily Newsletter

* Please check your Spam folder for the Opt-in confirmation mail

Opt-in To Our
Daily Newsletter

We use cookies to customize your user experience, view our policy here

तुमची प्रतिक्रिया यशस्वीरित्या सबमिट केली गेली

हॅपीएस्ट हेल्थ टीम तुमच्याकडे लवकरात लवकर परत येईल.