728X90

728X90

0

0

0

0

0

0

0

0

0

या लेखात

[shortcode_change_breadcrumb]
तुमची मुलं स्मार्टफोन सोडत नाहीत का? त्यांना कसे नियंत्रण ठेवता येईल
23

तुमची मुलं स्मार्टफोन सोडत नाहीत का? त्यांना कसे नियंत्रण ठेवता येईल

गॅझेट्समुळे मुलांच्या गरजा वाढत आहेत, ही खर आहे. मात्र, मोबाइलचा वापर जबाबदारीने करावा. त्याला गरजेनुसार वापरायला शिकवले पाहिजे
बंगळुरू येथे २२ सप्टेंबर रोजी 'गेट सेट, ग्रो!' चिल्ड्रन वेलनेस समिटमध्ये डॉ. मनोजकुमार शर्मा. (फोटो - गौतम व्ही )
बंगळुरू येथे २२ सप्टेंबर रोजी ‘गेट सेट, ग्रो!’ चिल्ड्रन वेलनेस समिटमध्ये डॉ. मनोजकुमार शर्मा. (फोटो – गौतम व्ही )

आधुनिक जीवनशैलीत स्मार्टफोन (गॅझेट्स) आपल्या जीवनात अपरिहार्य बनले आहेत. पण गॅझेट्स आणि इंटरनेटशी असलेले नाते पूर्णपणे तोडणे व्यावहारिकदृष्ट्या अशक्य आहे. पण,  मुलांमधील जास्त वापर कमी करणे हे खूप महत्वाचे बनले आहे.

२२ सप्टेंबर रोजी झालेल्या हॅपिएस्ट हेल्थ चिल्ड्रन्स वेलनेस गेट- सेट- ग्रो!’ समिटमध्ये बेंगळुरूच्या निमहान्स येथील सर्व्हिस फॉर हेल्दी यूज ऑफ टेक्नॉलॉजी (शट) क्लिनिकमध्ये क्लिनिकल सायकॉलॉजीचे प्राध्यापक आणि समन्वयक डॉ. मनोज शर्मा यांनी सांगितले. गॅझेट्समुळे मुलांच्या गरजा वाढत आहेत, हे  खर आहे. मात्र, मोबाइलचा वापर जबाबदारीने करणे आणि गरजेनुसार वापरायला शिकवले पाहिजे, असे ते म्हणाले.

गॅझेट्सचा अतिवापर बहुतांश मुलांमध्ये दिसून येत असला तरी गॅझेटचे व्यसन २ ते ३ टक्क्यांपेक्षा जास्त मुलांमध्ये दिसून येत नाही.

गॅझेट्सचा अतिवापर केल्याने त्यांचा पुन्हा पुन्हा वापरावे असे वाटत आहे, ही इथली समस्या आहे. हे समस्याग्रस्त किंवा व्यसनाधीन होऊ शकते, असे ते म्हणतात.

मुलांमध्ये गॅझेट्सच्या अतिवापरामुळे कुटुंबाशी संवादाचा अभाव, सामाजिक एकटेपणा, सार्वजनिक ठिकाणी खेळायला न जाने, गतिहीन जीवनशैलीचा अवलंब करणे अशा समस्या उद्भवू शकतात. यामुळे पुरेशी झोप न येण्यासारखे परिणाम दिसू शकतात, असे डॉ. शर्मा सांगतात.

गॅझेट्स आणि हरवलेला आनंद

डॉ. शर्मा यांच्या मते, गॅजेट्सशी निरोगी संबंध प्रस्थापित करण्यासाठी एक महत्त्वाचा घटक म्हणजे एफओएमओ (गमावण्याची भीती) पासून जोमो (हरवलेला आनंद) च्या भावनेकडे जाणे.

फोमो ही एक चिंताग्रस्त भावना आहे की आपण इतर लोक आनंद घेत असलेल्या मजेदार घटना गमावू शकता. ही भावना विशेषत: सोशल मीडियावर दिसणाऱ्या गोष्टींमुळे प्रेरित होते, ज्यामुळे आपण सतत टॅब वापरण्यास प्रवृत्त होतो.

जोमो म्हणजे सध्याच्या क्षणी असणे आणि इतरत्र काहीतरी मनोरंजक घडत आहे याची चिंता न करता समाधानी राहणे.

जबाबदार इंटरनेट वापराबद्दल महत्वाची गोष्ट म्हणजे समाधान शोधण्याचे पर्यायी मार्ग शोधणे. केवळ आपल्या गरजेसाठी इंटरनेटचा आधार घेणे योग्य नाही, असे डॉ. शर्मा सांगतात.

ते पुढे म्हणाले की, मुलांना सोशल मीडियावर आणि ऑनलाइन गेममधून प्रोत्साहन मिळते. सोशल मीडिया त्यांना चर्चा करण्यास आणि त्यांच्या भावना व्यक्त करण्यास अनुमती देते.

इंटरनेटमुळे मुलांमधील अनास्था दूर होते. काही चुकले तरी त्यांना शिक्षा होणार नाही, याची त्यांना कल्पना नसल्याचेही ते म्हणाले.

गॅझेट्स आणि इंटरनेट

सायबर धोके आणि सुरक्षेच्या उपाययोजना नसताना मुलांना जबाबदारीने इंटरनेटचा वापर कसा करावा हे शिकवण्याची गरज आहे. डॉ. शर्मा म्हणाले की, गॅझेटच्या वापरावर हळूहळू नियंत्रण ठेवण्यासाठी मुलांमध्ये कौशल्य विकसित करण्याची गरज आहे. “जबाबदार इंटरनेट आणि तंत्रज्ञानाच्या वापराचा विकास सांगणे. परस्पर संवादाचे कौशल्य विकसित करणे अत्यंत गरजेचे आहे, असे ते म्हणाले.

गॅझेट्सचा वापर पूर्णपणे बंद करणे किंवा गॅजेट्सच्या वापरावर पूर्णपणे नियंत्रण ठेवणे किंवा मुलांना देण्यापासून पूर्णपणे नियंत्रित करणे योग्य नाही. पण त्यांना मोबाईलचा वापर नियंत्रणात ठेवायला शिकवायला हवं.

तंत्रज्ञानाचा उत्पादनक्षम वापर करा. पूर्णपणे थांबू नका, असे डॉ. शर्मा म्हणाले. राहणीमान आणि कल्याण सुधारताना सामाजिक संबंध, संप्रेषण, सामना, अनुभूती जोपासणे आणि करमणुकीच्या वापरासाठी याचा वापर केला जाऊ शकतो.

नोमोफोबिया ही वस्तुस्थिती आहे

डॉ. शर्मा म्हणाले की, सध्या प्रत्येकजण नोमोफोबिया (मोबाइल फोन फोबिया) या आजाराने त्रस्त आहे. फोनपासून दूर राहण्याची भीती मोबाइल फोन वापरकर्त्यांमध्ये अधिक दिसून येते. पण फोन वापरला नाही तर काहीतरी चुकेल अशी भीती आणि चिंताही असते. नोमोफोबियाचा सर्वात महत्त्वाचा पैलू हा आहे. येथील लहान मुलेच नव्हे, तर प्रौढही मोबाइल फोनफोबियाने त्रस्त आहेत.

गॅझेटच्या अतिवापरावर मात करण्याचे मार्ग

डॉ. शर्मा यांनी मुलांमध्ये निरोगी गॅझेटवापरास प्रोत्साहन देण्यासाठी 4 डी रणनीतीबद्दल सांगितले.

डिजिटल साक्षरता : मुलांच्या गॅझेटच्या वापरावर नियंत्रण ठेवण्यास मदत करणाऱ्या नियामक वैशिष्ट्यांबद्दल पालकांना माहिती असणे आवश्यक आहे. उदाहरणार्थ, यूट्यूबसारख्या अॅप्समध्ये मुलांसाठी डिझाइन केलेल्या सामग्रीसह बाल-अनुकूल आवृत्त्या आहेत.

डिजिटल स्वच्छता: गॅझेट्स न वापरल्यानंतर मुलांना वारंवार विश्रांती घेण्यास प्रोत्साहित केले पाहिजे. गॅजेट वापरल्यानंतर दर 30 मिनिटांनी त्यांनी डोळे झटकणे, मान ताणणे आणि मनगट फिरविणे यासारख्या व्यायामात गुंतले पाहिजे.

डिजिटल उपवास: यामध्ये अशा कालावधीचा समावेश असतो जेव्हा मुले तंत्रज्ञानापासून दूर असतात. त्याऐवजी ते प्रत्यक्ष बोलण्यात गुंतलेले असतात. आभासी जगाच्या बाहेर अर्थपूर्ण संबंध मजबूत करणे.

डिजिटल लवचिकता: डिजिटल लवचिकता निर्माण करणे म्हणजे मुलांना त्यांचे जीवन सुधारण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा उत्पादक पणे वापर करण्याबद्दल ज्ञान प्रदान करणे होय. मुलांना सर्व काही जाणून घेण्याची गरज सोडून देण्यासाठी समुपदेशन केले पाहिजे.

लक्षात ठेवण्यासारख्या गोष्टी

मुलांमध्ये गॅझेट्सच्या अतिवापरामुळे संवादाचा अभाव, सामाजिक अलिप्तता आणि पुरेसे गेम न खेळणे यासारखे परिणाम होऊ शकतात. गॅझेट्सच्या निरोगी आणि अस्वास्थ्यकर वापरामध्ये नेहमीच पातळ रेषा असते, परंतु तज्ञांचे म्हणणे आहे की त्यांच्या वापरावर नियंत्रण ठेवल्यास फरक पडेल.

तुमचा अनुभव/कमेंट शेअर करा

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ट्रेडिंग

लेख

लेख
भारत हा विविधतेचा देश आहे आणि भारतात जेवढे सण साजरे केले जातात ते इतर कोणत्याही देशाच्या तुलनेत अतुलनीय आहेत.
लेख
केस कापल्यास लवकर वाढतील, एक केस पांढरा झाला कि बाकीचे केस पांढरे होतात, रोज केस धुवू नयेत. हे सगळं खरं आहे का?
लेख
म्हातारपणातील फिट राहण्याची गुप्त रेसिपी म्हणजे दररोज चालणे.
लेख
तज्ञांच्या म्हणण्यानुसार जेवल्यानंतर लगेच झोपणे आरोग्यासाठी हानिकारक आहे. छातीत जळजळ आणि अपचन यासारख्या समस्या टाळण्यासाठी हे करा
लेख
जेव्हा जोडीदाराशी समाधानकारक जिव्हाळ्याच्या संबंधांचा आनंद घेण्याची वेळ येते तेव्हा चांगली वैयक्तिक स्वच्छता राखणे महत्वाचे आहे. निरोगी लैंगिक जीवनासाठी तज्ञ काही टिप्स शेअर करत आहेत.
लेख
सायकल चालविणे आणि चालणे या दोन्ही हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी क्रिया आहेत ज्या वजन कमी करण्यास मदत करतात आणि आरोग्याचे  विविध आजार दूर ठेवतात.

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Opt-in To Our Daily Newsletter

* Please check your Spam folder for the Opt-in confirmation mail

Opt-in To Our
Daily Newsletter

We use cookies to customize your user experience, view our policy here

तुमची प्रतिक्रिया यशस्वीरित्या सबमिट केली गेली

हॅपीएस्ट हेल्थ टीम तुमच्याकडे लवकरात लवकर परत येईल.