728X90

728X90

0

0

0

0

0

0

0

0

0

या लेखात

[shortcode_change_breadcrumb]
Diabetes In Dogs: कुत्र्यांमधील मधुमेह (डायबेटीज), कारणे आणि उपचार
19

Diabetes In Dogs: कुत्र्यांमधील मधुमेह (डायबेटीज), कारणे आणि उपचार

मधुमेहाचा परिणाम केवळ मानवांवरच नाही तर पाळीव प्राण्यांनाही होतो. तीव्र स्वादुपिंडाचा रोग हे कुत्र्यांमध्ये मधुमेहाचे एक सामान्य कारण आहे.
कुत्र्यांना मधुमेह
कुत्र्यांना मधुमेह

कुत्र्यांना मधुमेह होऊ शकतो यावर विश्वास ठेवला पाहिजे. होय, जर तुम्ही तुमच्या पाळीव प्राण्यासोबत पुरेसा वेळ घालवला नाही, त्यांना फिरायला किंवा व्यायामासाठी घेऊन गेला नाही किंवा त्यांना योग्य आहार दिला नाही तर त्यांनाही तणाव, लठ्ठपणा आणि मधुमेह यासारख्या दीर्घकालीन आरोग्य समस्यांचा सामना करावा लागू शकतो.

मधुमेहाचा परिणाम केवळ मानवांवरच नाही तर पाळीव प्राण्यांनाही होतो. कुत्र्यांमध्ये रक्तातील साखरेची पातळी असंतुलित होऊ शकते. हा एक सामान्य विकार आहे ज्यामध्ये शरीर ग्लुकोजचा वापर करू शकत नाही. स्वादुपिंडाद्वारे स्रावित इन्सुलिनद्वारे रक्तातील ग्लुकोजची पातळी राखली जाते. म्हणून, गोंडस कुत्रा पाळताना चालणे आणि व्यायामाचा वेळ योग्यरित्या व्यवस्थापित करा. बरेच लोक चॉकलेट किंवा मिठाई देतात, जे पशुवैद्य म्हणतात की ते केवळ हानिकारकच नाही तर विषारी देखील आहेत.

कारण काय आहे?

रक्तातील साखरेची पातळी120 mg/dL पेक्षा जास्त असल्यास कुत्र्याला मधुमेह मानले जाते. तज्ञांचे म्हणणे आहे की कुत्र्यांमध्ये मधुमेह होण्यास हातभार लावणारे अनेक घटक आहेत. पशुवैद्य, सेसना लाईफलाइन पशुवैद्यकीय रुग्णालय बंगलोर येथील डॉ. पवन कुमार असे म्हणतात कि “लठ्ठपणा, तणाव आणि दीर्घकालीन स्वादुपिंडाचे आजार किंवा स्वादुपिंडाचे आजार ही मधुमेहाची सामान्य कारणे आहेत. कारण त्यामुळे साखरेच्या पातळीत चढ-उतार होतात. हा बहुतांशी इन्सुलिनवर अवलंबून असलेला मधुमेह आहे आणि कुत्र्यांवर माणसांप्रमाणे तोंडी गोळ्या देऊन उपचार करता येत नाहीत”

स्टिरॉइड्स सारख्या काही औषधांच्या दुष्परिणामांमुळे कधीकधी मधुमेह होऊ शकतो. हे अधिवृक्क ग्रंथींवर परिणाम करते आणि हार्मोनल असंतुलनास कारणीभूत ठरते. तसेच, अधिवृक्क ग्रंथींमधील ट्यूमरमुळे किंवा ग्रंथी कालांतराने नीट विकसित न झाल्यास मधुमेहाचा विकास होऊ शकतो, असे सरदार वल्लभभाई पटेल विद्यापीठातील पशुवैद्यकीय क्लिनिकल कॉम्प्लेक्स, कॉलेज ऑफ व्हेटर्नरी अँड अॅनिमल सायन्सेस विभागाचे सहायक प्राध्यापक डॉ. एम.व्ही. जिथिन म्हणतात. कृषी आणि तंत्रज्ञान, मेरठ.

ते म्हणतात की महानगरांमध्ये मधुमेहाची प्रकरणे अधिक सामान्य आहेत कारण मालक त्यांची जीवनशैली त्यांच्या सोयीनुसार समायोजित करण्याचा प्रयत्न करतात. “शारीरिक निष्क्रियतेसारख्या जीवनशैलीतील बदलांमुळे प्राण्यांच्या शरीरात पूर्ण विस्कळीत होऊ शकते,” असे त्यांनी मत व्यक्त केले.

कुत्र्याच्या पिल्लांना मधुमेह होऊ शकतो का?

कुत्र्यांना कोणत्याही वयात मधुमेह होऊ शकतो. परंतु सहसा, ही स्थिती प्रौढत्वात लक्षात येते, तज्ञ म्हणतात. कुत्र्यांमध्ये दोन प्रकारचे मधुमेह आहेत – किशोर किंवा प्राथमिक किंवा इन्सुलिन-कमतरतेचा मधुमेह (मानवांमध्ये टाइप 1 मधुमेहाच्या समतुल्य), जो स्वादुपिंडातील समस्यांमुळे होतो आणि प्राथमिक किंवा दुय्यम किंवा इन्सुलिन-प्रतिरोधक मधुमेह (टाइप 2 च्या समतुल्य). मानवांमध्ये मधुमेह), जो वृद्ध, लठ्ठ कुत्र्यांमध्ये सामान्य आहे. .

कुत्र्यांमध्ये मधुमेहाची चिन्हे

पाळीव प्राण्यांमध्ये मधुमेहाची सुरुवातीची लक्षणे मानवांसारखीच असतात. त्यांना पॉलीफॅगिया (अति भूक लागणे), पॉलीडिप्सिया (अति तहान) आणि पॉलीयुरिया (अति लघवी) असू शकते. वजन कमी होणे देखील मधुमेह सूचित करू शकते.

तज्ञ म्हणतात की मधुमेह कोणत्याही जातीमध्ये शक्य आहे. परंतु लॅब्राडॉरमध्ये अधिक प्रकरणे असण्याची शक्यता आहे. कदाचित त्यांची संख्या जास्त असेल, डॉ. कुमार म्हणतात. त्यांच्या मते, आनुवंशिकता देखील एक भूमिका बजावते. “कुत्र्याला मधुमेह असल्यास, त्याच्या संततीला हा आजार होण्याची शक्यता असते. पण डॉ जितीन म्हणतात की जनुकांची भूमिका समजून घेण्यासाठी आणखी अभ्यासाची गरज आहे.

कुत्र्यांमध्ये मधुमेहाचे दुष्परिणाम

मधुमेहाची गुंतागुंत कमी करण्यात मदत करण्यासाठी लवकर निदान महत्वाचे आहे, डॉ कुमार म्हणतात, “सुरुवातीच्या टप्प्यात (6 महिने ते 1 वर्ष वयोगटातील) कुत्र्यांना मोतीबिंदू, मूत्रमार्गात संक्रमण आणि न्यूरोलॉजिकल समस्या आणि त्यांच्या मागच्या पायांवर परिणाम होऊ शकतो.

वेळेत निदान न झाल्यास पाळीव प्राण्यांमध्ये मूत्रपिंड निकामी होणे, रेटिनोपॅथी, न भरणाऱ्या जखमा आणि केटोअॅसिडोसिस होऊ शकतो. केटोअॅसिडोसिस ही कमी साखरेची गुंतागुंत आहे जी कुत्र्यांमध्ये साखरेचे प्रमाण जास्त असते तेव्हा मानवांप्रमाणेच होऊ शकते, डॉ जितीन म्हणतात. पाळीव प्राण्यांमध्ये ग्लुकोजचे प्रमाण अनेकदा जास्त असते आणि ते ऊर्जेत रूपांतरित होत नाही, ज्यामुळे केटोन्सचे उत्पादन होते. ते शरीरासाठी हानिकारक आहे,” जितिन सांगतात.

उपचार कुत्र्यांमधील मधुमेहावर तोंडी नव्हे तर इंजेक्शनच्या स्वरूपात इन्सुलिनचा उपचार केला जातो. परंतु पशुवैद्यांच्या मते, पाळीव प्राण्यांसाठी इंसुलिनचा योग्य डोस शोधणे हे आव्हान आहे. परंतु डॉ कुमार म्हणतात की रुग्णालयात दाखल करताना उपचार प्रमाणित केले जाऊ शकतात. “लघु-अभिनय आणि दीर्घ-अभिनय करणारी इन्सुलिन इंजेक्शन्स दररोज, एकदा किंवा कधी कधी, दिवसातून तीन वेळा द्यावी लागतात,” ते म्हणतात.

सैद्धांतिकदृष्ट्या, इन्सुलिनचा डोस 0 आहे असे म्हटले जाते. .5 ते 1 युनिट प्रति किलो जनावरांचे वजन. पण ते पुरेसे नाही. “आम्ही घरी असेच ग्लुकोज मॉनिटरिंग सेट करण्याचा सल्ला देतो. मालकांनी दर दोन तासांनी त्यांच्या पाळीव प्राण्यांच्या रक्तातील ग्लुकोजची पातळी तपासली पाहिजे आणि ज्या ठिकाणी रक्त काढता येईल त्या ठिकाणी इंजेक्शन द्यावे. सहसा, आपण कानाचे टोक म्हणतो,” जितिन सांगतात.

कुत्रे मधुमेहापासून बरे होऊ शकतात?

साधारणपणे, केवळ अंतःस्रावी विकारांचे व्यवस्थापन केले जाते असे म्हटले जाते. पण मधुमेह हा स्वादुपिंडाचा दाह झाल्यामुळे झाला आणि त्यावर वेळीच उपचार केले तर ही स्थिती बरी होऊ शकते, असे डॉ कुमार सांगतात.

पुनर्प्राप्ती मधुमेहाचे निदान आणि प्रकार यावर अवलंबून असते. तज्ञ मालकांना नियमितपणे रक्तातील ग्लुकोजच्या पातळीचे निरीक्षण करण्याचा सल्ला देतात आणि डॉक्टरांच्या सूचनांचे धैर्याने पालन करतात. डॉ जितीन म्हणतात की पाळीव प्राण्यांना चॉकलेट आणि मिठाई देणे टाळणे चांगले आहे.

“ते विरोधाभास आहेत. कुत्रे हे मांसाहारी आहेत पण आम्ही त्यांना आमच्या जीवनशैलीत सामावून घेतले आहे. वेळोवेळी स्वत: ला गोड खाणे आरोग्यदायी आहे, परंतु त्याची सवय करू नका, असा सल्ला त्यांनी दिला.

 कुत्र्यांमध्ये मधुमेह कसा टाळायचा?

डायबेटिस व्यवस्थापनाची पहिली पायरी म्हणजे निदान. कुत्रे आपल्याला लक्षणे सांगू शकत नाहीत, त्यामुळे त्यांचे सहज निदान होऊ शकत नाही, डॉ कुमार म्हणतात. “म्हणून, दर तीन ते सहा महिन्यांनी पशुवैद्यकाकडे नियमित तपासणी करणे आवश्यक आहे. तसेच, दर्जेदार वेळ घालवणे, खेळणे आणि व्यायाम करणे लठ्ठपणा आणि तणाव टाळण्यास मदत करू शकते,” ती शिफारस करते. एकदा निदान झाल्यानंतर, मालकांनी त्यांच्या पिल्लाला चरबी आणि कर्बोदकांमधे कमी असलेला मधुमेहाचा आहार दिला पाहिजे. “बाजारात दर्जेदार प्रथिने आणि ओमेगा फॅटी अॅसिड्स असलेले मधुमेही खाद्यपदार्थ उपलब्ध आहेत.

सारांश:

  • स्वादुपिंडाचे आजार हे कुत्र्यांमध्ये मधुमेहाचे एक सामान्य कारण आहे. ही स्थिती लठ्ठपणा, तणाव आणि स्टिरॉइड्ससारख्या औषधांच्या अवांछित प्रभावामुळे होऊ शकते.
  • कुत्र्यांना कोणत्याही वयात मधुमेह होऊ शकतो, जरी प्रौढ वयात ही स्थिती अधिक सामान्य आहे.
  • त्यांच्यावर इन्सुलिनने उपचार केले जातात.

 

 

संबंधित टॅग
संबंधित पोस्ट

तुमचा अनुभव/कमेंट शेअर करा

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ट्रेडिंग

लेख

लेख
भारत हा विविधतेचा देश आहे आणि भारतात जेवढे सण साजरे केले जातात ते इतर कोणत्याही देशाच्या तुलनेत अतुलनीय आहेत.
लेख
केस कापल्यास लवकर वाढतील, एक केस पांढरा झाला कि बाकीचे केस पांढरे होतात, रोज केस धुवू नयेत. हे सगळं खरं आहे का?
लेख
तज्ञांच्या म्हणण्यानुसार जेवल्यानंतर लगेच झोपणे आरोग्यासाठी हानिकारक आहे. छातीत जळजळ आणि अपचन यासारख्या समस्या टाळण्यासाठी हे करा
लेख
सायकल चालविणे आणि चालणे या दोन्ही हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी क्रिया आहेत ज्या वजन कमी करण्यास मदत करतात आणि आरोग्याचे  विविध आजार दूर ठेवतात.
लेख
थायरॉईड  शरीरातील आवश्यक आणि महत्त्वपूर्ण रसायने बनवण्यास मदत करते.  ही रसायने आपल्या शरीरातील अनेक महत्त्वाच्या कामांवर नियंत्रण ठेवतात.
लेख
आपल्या चटणीतील लसूण आपले रक्ताभिसरण आणि हृदयाचे आरोग्य सुधारण्यास मदत करू शकते. हे वजन कमी करण्यास मदत करते

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Opt-in To Our Daily Newsletter

* Please check your Spam folder for the Opt-in confirmation mail

Opt-in To Our
Daily Newsletter

We use cookies to customize your user experience, view our policy here

तुमची प्रतिक्रिया यशस्वीरित्या सबमिट केली गेली

हॅपीएस्ट हेल्थ टीम तुमच्याकडे लवकरात लवकर परत येईल.