728X90

728X90

0

0

0

0

0

0

0

0

0

या लेखात

[shortcode_change_breadcrumb]
Burps: ढेकर का येते? डॉक्टर सांगतात ढेकर येण्याची कारणे
347

Burps: ढेकर का येते? डॉक्टर सांगतात ढेकर येण्याची कारणे

ढेकर हि सहसा मोठ्या समस्येचे लक्षण नसते. तरी देखील तुम्हाला जर जास्त प्रमाणात ढेकर येत असेल तर तपासणी गरजेची आहे असे डॉक्टर म्हणतात.

 

ढेकर द्यायची की नाही, हा प्रश्न आहे.’ ढेकर देणे कधी कधी तुम्हाला पेचात टाकू शकते. जेवनानंतर पोटातून मोठ्याने येणारा आवाज सोडायचा की दाबून ठेवायचा? बरं, हे तुम्ही कुठे बसलात यावर अवलंबून आहे.

जगभरात ढेकर देण्याचे अनेक अर्थ आहेत. काही संस्कृतींमध्ये,  तुम्ही मनसोक्त पोटभर जेवलात याचे चिन्ह माणले जाते.  तर काही ठिकाणी हे असभ्य मानले जाते आणि आपल्याला ते अडचणीत आणू शकते.

आपण अनेकवेळा ढेकर दिली आहे पण हा ढेकर देण्याचा काय प्रकार आहे? नक्की यामागचे कारण काय यावर फारसा विचार केलेला नाही.

ढेकर(बर्प्स) म्हणजे काय?

ढेकर ही एक सामान्य शारीरिक प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये पोटात निर्माण होणारे अतिरिक्त वायू तोंडाद्वारे शरीराबाहेर टाकले जातात, असे पुणे येथील गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजिस्ट डॉ. क्षितिज कोठारी सांगतात.

“बरपिंग, ज्याला ढेकर येणे किंवा इरक्टेशन असेही म्हटले जाते, हे अनपेक्षित आणि स्वेच्छेने दोन्ही प्रकारे होऊ शकते,” असे डॉ राजेश पेंडलिमारी, सर्जिकल गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजिस्ट, एक्सपर्ट क्लिनिक, बेंगळुरू आणि मणिपाल हॉस्पिटल, व्हाईटफिल्ड, बेंगळुरू हे सांगतात.

पोट का फुगते?

आम्ल आणि अन्न यांच्या अभिक्रियेदरम्यान पोटात वायू तयार होतात. जास्त झालेले वायू तोंडातून परत ढकलले जातात, असे डॉ कोठारी सांगतात.

ढेकरची इतर कारणे सांगताना ते म्हणतात, “जेव्हा एखादी व्यक्ती घाईघाईने खाणे-पिणे करत असते, तेव्हा हवा तोंडात प्रवेश करते आणि अन्ननलिकेतून, पोटात प्रवास करते. ”

त्याच धर्तीवर डॉ. पेंडलीमारी पुढे सांगतात, “बहुतेक वायू पोटात शोषला जातो, तर काही बाहेर पडतो. जादा गॅस बाहेर पडू दिल्यास आपल्याला कोणत्याही अस्वस्थतेपासून मुक्तता मिळते.”

कोणते पदार्थ ढेकर वाढवू शकतात?

“पापडसारखे सोडा युक्त पदार्थ आणि पेयांचे सेवन केल्यास ढेकर येऊ शकते. सोडा पोटातील आम्लांशी अभिक्रिया करून कार्बन डायऑक्साईड तयार करतो, जो बाहेर पडतो. कोल्ड ड्रिंक्स आणि बिअरसारख्या वातानुकूलित पेयांमध्ये कार्बन डायऑक्साईड असतो आणि ढेकर तयार होतात,” असे डॉ. कोठारी सांगतात.

उच्च फायबरयुक्त पदार्थ संतुलित आहाराचा अपरिहार्य भाग मानले जातात, परंतु ते ढेकरीच्या बाबतीत जास्त योगदान देतात.

डॉ. कोठारी पुढे सांगतात, “सोयाबीन, वाटाणा, डाळ, ब्रोकोली, सफरचंद, टोमॅटो सारखी काही फळे आणि भाज्या देखील पोटात जास्त वायू वाढवतात. ते असेही सांगतात की ढेकरीचे प्रमाण व्यक्तिनिष्ठ आहे आणि त्या व्यक्तीच्या बायोकेमिस्ट्रीवर अवलंबून असते.

ढेकरी नॉर्मल आहेत का?

डॉ. कोठारी यांच्या मते, हे समस्येचे सूचक असण्याची शक्यता नाही. हे कोणत्याही आजाराचे धोक्याचे लक्षण नसले तरी त्याच्याशी निगडित सामाजिक कलंक माणसाला जागृत करतो.

डॉ. पेंडलीमारी म्हणतात की भरपूर खाल्ल्यानंतर तीन ते चार ढेकरी येणे हे सामान्य आहे, परंतु जर तुम्हाला त्याहून जास्त ढेकर आल्या असतील तर हे दुसरे कारण असू शकते. यासाठी तुम्ही डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. अन्नामुळे भरपूर यीस्ट इन्फेक्शन होणे कदाचित सामान्य नसेल. याचा अर्थ असा होऊ शकतो की तुमचे पोट थोडे फुगले आहे, ज्याला गॅस्ट्र्रिटिस म्हणतात.

जास्त ढेकरीचा अनुभव घेत असलेल्या लोकांना गॅस्ट्र्रिटिसचे कारण आणि तीव्रता ओळखण्यासाठी upper GI (gastrointestinal) एंडोस्कोपी करणे आवश्यक आहे. बरेच लोक प्रोटॉन पंप इनहिबिटर (PPIs)घेतात, जे काउंटरवर उपलब्ध असतात. यामुळे ढेकरीपासून तात्पुरता आराम मिळू शकतो, परंतु सहसा, ढेकरी परत येतात,” असे डॉ. पेंडलीमारी सांगतात.

उचकीपेक्षा ढेकरी वेगळ्या आहेत?

ढेकरी आणि उचकी यातील फरक सांगताना डॉ. पेंडलीमारी म्हणतात, “उचकी म्हणजे डायाफ्रामचे अचानक, हिंसक, अनैच्छिक आकुंचन. ढेकर पूर्णपणे पोटाशी संबंधित आहे जिथे पोटातील अतिरिक्त गॅस बाहेर पडण्याचा प्रयत्न करतो.”

उचकीचे कारण सौम्य घटकांपासून ते अंतर्निहित न्यूरोलॉजिकल, यकृत किंवा पोटाच्या आजारांपर्यंत असू शकते, परंतु बर्पिंग ही केवळ पोटाशी संबंधित समस्या आहे,असे  ते पुढे म्हणतात.

लहान मुलांमध्ये ढेकर

गोव्यातील बालरोगतज्ज्ञ आणि निओनेटोलॉजिस्ट डॉ. सुवर्णा नायक यांच्या मते, लहान मुले जेवताना हवेचे सेवन करतात. या वायूच्या निर्मितीमुळे ओटीपोटात वाढ (ओटीपोटाचा विस्तार), पोटशूळ (तीव्र रडणे) आणि पुनरुज्जीवन होऊ शकते. यामुळे पोटदुखी आणि अस्वस्थता उद्भवू शकते

युनिसेफच्या(UNICEF) म्हणण्यानुसार, रडणे, पाठीवर कमानी करणे, पोटात पाय खेचणे, किंवा मुठी घट्ट करणे ही बाळामध्ये गॅस अडकल्याची लक्षणे आहेत.

बाळाची काळजी कशी घ्यावी हे सांगताना डॉ. नाईक म्हणतात, “बाळाला सरळ पकडून ठेवा, बाळाचे डोके खांद्यावर राहू द्या. दुसर् या हाताने बाळाची पाठ थोपटून घ्या” तुम्ही बाळाला मांडीवर उलटे बसवू शकता किंवा मांडीवर बसवू शकता आणि मुंग्या येण्यासाठी हळुवारपणे पाठ थोपटू शकता.

जनावरेही ढेकर देतात

ढेकर हे केवळ माणसांपुरते मर्यादित नाही. गायी, शेळ्या आणि मेंढ्या यांसारखे प्राणी उच्च फायबरयुक्त अन्न पचविण्याचे उपउत्पादन म्हणून मिथेन उत्सर्जित करतात. एसीसी जर्नल ऑफ अॅनिमल सायन्सच्या आदेशानुसार जनावरे दररोज २५० ते ५०० लिटर मिथेन तयार करू शकतात.

तुमचा अनुभव/कमेंट शेअर करा

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ट्रेडिंग

लेख

लेख
भारत हा विविधतेचा देश आहे आणि भारतात जेवढे सण साजरे केले जातात ते इतर कोणत्याही देशाच्या तुलनेत अतुलनीय आहेत.
लेख
केस कापल्यास लवकर वाढतील, एक केस पांढरा झाला कि बाकीचे केस पांढरे होतात, रोज केस धुवू नयेत. हे सगळं खरं आहे का?
लेख
तज्ञांच्या म्हणण्यानुसार जेवल्यानंतर लगेच झोपणे आरोग्यासाठी हानिकारक आहे. छातीत जळजळ आणि अपचन यासारख्या समस्या टाळण्यासाठी हे करा
लेख
सायकल चालविणे आणि चालणे या दोन्ही हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी क्रिया आहेत ज्या वजन कमी करण्यास मदत करतात आणि आरोग्याचे  विविध आजार दूर ठेवतात.
लेख
थायरॉईड  शरीरातील आवश्यक आणि महत्त्वपूर्ण रसायने बनवण्यास मदत करते.  ही रसायने आपल्या शरीरातील अनेक महत्त्वाच्या कामांवर नियंत्रण ठेवतात.
लेख
जेव्हा जोडीदाराशी समाधानकारक जिव्हाळ्याच्या संबंधांचा आनंद घेण्याची वेळ येते तेव्हा चांगली वैयक्तिक स्वच्छता राखणे महत्वाचे आहे. निरोगी लैंगिक जीवनासाठी तज्ञ काही टिप्स शेअर करत आहेत.

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Opt-in To Our Daily Newsletter

* Please check your Spam folder for the Opt-in confirmation mail

Opt-in To Our
Daily Newsletter

We use cookies to customize your user experience, view our policy here

तुमची प्रतिक्रिया यशस्वीरित्या सबमिट केली गेली

हॅपीएस्ट हेल्थ टीम तुमच्याकडे लवकरात लवकर परत येईल.